Geschreven door: Rob Hendriks
Publicatie via cobouw.nl
Foto: Koos Groenewold
Tristan Mensink zag het niet als zijn roeping om zijn vader Gonard Mensink op te volgen als algemeen directeur van Mensink Bouwbedrijf. Toch nam hij uiteindelijk het stokje over. “Ik ben in het veld de laatste man die het spel controleert en overziet, niet de spits die de goal maakt.”
Toen de 27-jarige Tristan nog op school zat, hielp hij tijdens de lange zomervakanties wel eens mee op de bouwplaats. Zijn vader stuurde hem met de timmerman op pad, om eenvoudig timmerwerk te doen. Met enige tegenzin gehoorzaamde Tristan, want eigenlijk wilde hij niet veel te maken hebben met het bouwbedrijf. “Het was zeker niet mijn toekomstdroom om Gonard op te volgen in het bedrijf”, blikt Tristan terug.
“Door de crisis heb ik gezien hoeveel tijd en energie het kostte om het bedrijf in stand te houden. Ook heb ik de verhalen gehoord over hoeveel verantwoordelijkheid mijn vader op jonge leeftijd nam. Eerst op de boerderij van zijn vader, later door het bouwbedrijf te starten. Daar heb ik me in die jaren bewust van gedistantieerd. Toen ik nog jong was, wilde ik gewoon jong zijn.”
Boer worden
Vader Gonard (57) knikt. Toen hij zelf nog jong was, nam hij – zowel letterlijk als figuurlijk – veel hooi op de vork. Want hij groeide op als boerenzoon in een melkveebedrijf. Gonard wilde eigenlijk boer worden. Maar het boerenbedrijf van zijn vader leverde niet genoeg geld op voor twee gezinnen. “Mijn vader wilde sowieso geen plaats voor me maken op de boerderij. ‘Voor jou ga ik niet opzij’, kreeg ik te horen. Want twee stuurmannen op één schip: dat gaat zelden goed. Vaak loop je elkaar dan in de weg. Dus ging ik iets ernaast verzinnen, met de ambitie om de opbrengsten in het melkveebedrijf te investeren zodat dit zich verder kon ontwikkelen.”
Dat ‘iets ernaast’ werd een bouwbedrijf. Gonard schreef zich samen met zijn broer Eerhard in bij de Kamer van Koophandel. “We kochten stukjes grond. Daar bouwden we een huis op en dat verkochten we weer door. Het was een ontzettend leuke en gezellige tijd met vrienden onder elkaar.” Het bedrijf groeide en in 2004 voegde ontwerper Marten Jansen zich als mede-eigenaar bij de broers. Lange tijd gingen het bouw- en boerenbedrijf hand in hand aan de Broeklanderdijk in Raalte. Tot 2011, toen het laatste vee verdween.
Onverwachte wending
Ruim 30 jaar na de oprichting van Mensink Bouwbedrijf heeft zoon Tristan dan toch het stokje van Gonard overgenomen, hoewel hij dit vroeger onmogelijk had geacht. “Het leven kan soms een onverwachte wending nemen. Lange tijd wist ik niet wat ik wilde. Ik hield mijn studiekeuze om die reden vrij algemeen. Eerst heb ik een tijdje marketing en communicatie gedaan, daarna nog twee jaar bedrijfskunde. Die studies heb ik niet afgemaakt, want het onderwijssysteem paste niet bij mijn karakter. Ik geloof er niet in dat alle wijsheid in een schoolboekje staat. Ik ben altijd op zoek naar het ‘waarom’ en ‘hoezo’ en wilde daarover sparren met docenten. Klasgenoten begrepen dat niet altijd: zij zagen mij als iemand die altijd maar met de docent in discussie ging en zijn autoriteit ondermijnde, wat wel eens irritatie opwekte. Maar ik zocht een sparringpartner om een onderwerp vanuit verschillende invalshoeken te bespreken. Die vond ik zelden, er waren weinig docenten waarvan ik onder de indruk was. Dat is niet omdat ik het slimste jongetje van de klas was. In het onderwijssysteem kon ik mijn ei niet kwijt.”
Vader Gonard glimlacht. “Wij hebben met elkaar gemeen dat het onderwijs niet zo goed bij ons aansluit”, zegt hij met pretlichtjes in zijn ogen.
Een paar bonnetjes
Tijdens zijn studietijd ontdekt Tristan dat hij graag met cijfers werkt. Dit leidt ertoe dat hij alsnog het bouwbedrijf van zijn vader binnenrolde. Tristan: “Een collega op de administratie ging met zwangerschapsverlof. Naast mijn studie heb ik tijdelijk wat inkoopfacturen ingeboekt en de personeelsadministratie gedaan. Ik raakte nieuwsgierig: wie waren de mensen achter al die cijfers? Mijn interesse was gewekt door alle getallen die ik voorbij zag komen. Ik wilde meer weten over het bedrijf daaromheen en het hele verhaal horen. Zo is het bij mij ontstaan: met een paar bonnetjes.”
Al gauw zat Tristan ook met de opdrachtgever om tafel. “Als er iets met een factuur was, maakte ik contact, bezocht de mensen om met hen in gesprek te gaan. Als ze dan een heel verhaal hoorden hoe wij het werk gerealiseerd hadden, ontstond er begrip en was het probleem vaak snel opgelost. Dat was voor mij een omslagpunt. Ik zag dat het toch wel heel leuk is wat wij hier met zijn allen aan het doen zijn.”
Jongeren willen vaak alles anders. Als de ouderen dan op de rem gaan staan is dat niet goed voor een bedrijf”
— Gonard Mensink
Tristan groeide in zijn rol en ging er geleidelijk aan steeds meer bij doen. De dag brak aan dat zijn vader een opvolger in hem zag. Gonard: “Tristan pakt dingen snel op. Ik zag dat ik een stap terug kon doen. Als de leerling uitgegroeid is en hij snapt het kunstje bijna, dan moet je hem bij de leermeester weghalen, anders wordt het een luie timmerman. Het oude moet ruimte maken voor het nieuwe. Jongeren willen vaak alles anders. Als de ouderen dan op de rem gaan staan is dat niet goed voor een bedrijf.”
Uit beeld raken
Om zijn zoon de ruimte te geven, besloot Gonard stap voor stap naar de achtergrond te verdwijnen. Gonard: “Ik ben bewust meer op de bouwplaats gaan timmeren. Ik wilde mezelf losmaken van kantoor om uit beeld te raken.” Of het hem moeite kost om het bedrijf los te laten dat hij zelf heeft opgericht? Gonard wuift de vraag in eerste instantie luchtig weg. “Als je alle groeifases van een bedrijf hebt meegemaakt, leer je om dingen los te laten. Ik geloof niet dat me dat moeite kost.” Maar zijn zoon heeft daar toch wat twijfels bij: “Ik zie Gonard wel eens wat woorden inslikken als hij naar een situatie kijkt”, reageert hij. “Ik kan zijn gedachten niet lezen, maar er gebeurt duidelijk wat in zijn hoofd en dan loopt hij weg”, aldus Tristan. “Loslaten is een intensief proces”, erkent Gonard.
Gonard was een duizendpoot binnen het bedrijf die alle touwtjes strak in handen had. Van werkvoorbereiding tot personeelsplanning: hij deed het er allemaal ‘even bij’. Vaak ’s ochtends voor het werk, of in de avonduren. “Een ongezonde situatie”, vindt zoon Tristan. “De hele onderneming hing aan Gonard en dat maakt je als bedrijf kwetsbaar.” Het overdragen van al die werkzaamheden verliep niet altijd vlekkeloos. Gonard: “Ik zie alles, ik hoor alles en ik vind overal wat van. Ik ben daarom bewust op mijn handen gaan zitten. Met de kans dat het even mis kon gaan, maar dat moet je op zo’n moment laten gebeuren.”
Handen vrij
Gonard is er de man niet naar om op zijn lauweren te gaan rusten nu hij de leiding van Mensink Bouwbedrijf aan zijn zoon heeft overgedragen. Zo’n dertig jaar na de oprichting van Mensink Bouwbedrijf is hij een nieuw bedrijf gestart. Hij is nu directeur van EQLO, een regisseur van een nieuw model voor circulair vastgoed. Een model dat het bouwproces omdraait: niet het ontwerp bepaalt de materialen, maar de materialen die vrijkomen uit bestaande gebouwen vormen het vertrekpunt van een plan. EQLO organiseert hierbij het volledige proces om hergebruik van bouwmaterialen technisch, financieel en juridisch uitvoerbaar te maken. Gonard noemt het een ‘verfrissende’ nieuwe stap. “Ik hield me veel met mensen bezig. Wat ik nu doe is veel meer op techniek gericht. Ik heb mijn handen vrij om met nieuwe ontwikkelingen aan de slag te gaan die belangrijk zijn voor de toekomst van de bouw.”
Zoon Tristan zal zich juist niet met techniek gaan bezighouden, nu hij de regie heeft. “Na de overdracht kwam een timmerman die al 25 jaar bij ons in dienst is me ineens vragen hoe hij zijn werk moest gaan doen. Dat verbaasde me. Onze mensen weten hoe de hazen lopen, wat er van hen wordt verwacht en wat hun bewegingsruimte is. Die is bij ons best groot. Maar ik duik niet in de techniek. Ik heb er niet voor geleerd, terwijl onze mensen hun vak verstaan.”
Meerdere smaken
Als voorbereiding op zijn nieuwe rol volgde Tristan een leiderschapstraject waarin hij ontdekte hoe hij Mensink Bouwbedrijf wil besturen. “Ik zal het anders doen dan Gonard, die een ‘hands on’-mentaliteit heeft. Zelf ben ik ondernemer vanuit rust en controle. Ik zie mezelf als de laatste man in het veld die het spel controleert en overziet. En niet de spits die de goal maakt. Een manager die faciliterend leider is. Er zijn meerdere smaken en allerlei mogelijkheden om zo’n rol in te vullen. Ik denk dat ik het juiste type ondernemer ben voor de fase waarin het bedrijf nu zit. En dat Gonard de juiste persoon was in de eerste fase, de opgroeifase. En dat we nu een andere ontwikkeling gaan doormaken van professionalisering en een efficiencyslag. Inmiddels ben ik niet meer het ‘zoontje van’ dat vroeger op de bouwplaats rondliep en waar de motivatie niet vanaf straalde. Door hard te werken, heb ik mijn omgeving de laatste jaren laten zien wat ik waard ben. Tijdens een personeelsuitje vertrouwde een timmerman me heel openhartig toe dat ik vorig jaar nog met 2-0 achterstond. ‘Maar wanneer ga je het nu eens overnemen? Die ouwe moet aan de kant, het is tijd voor iets nieuws’, vertelde hij met een biertje in de hand.”
Gonard lacht: “Dat is toch mooi. Precies wat ik bedoel: je moet ruimte maken voor de nieuwe generatie.”