Voor ons is bouwen dagelijkse kost. Voor toekomstige bewoners is het een once (soms twice) in a lifetime ervaring. Het gaat over hun woning, over veel geld. Drie weken vertraging is voor ons een planningspuzzel, voor de ander betekent het verhuisstress en onrust aan de keukentafel.
Iemand vertelde me ooit over de vier W’s: Wonen, Werken, Wederhelft en Welzijn. Als het bij Wonen stormt, waait het op al die andere vlakken mee. Onze belangrijkste taak is daarom veranderd. Wij zijn niet meer alleen bouwers, we zijn op de eerste plaats rustbewaarders.
‘Wij zijn niet meer alleen bouwers, we zijn op de eerste plaats rustbewaarders.’
Waarom de rust bewaren niet meevalt
De rust bewaren is de afgelopen jaren een stuk ingewikkelder geworden. De bouw is namelijk veranderd in een oerwoud van regels, rapporten en belangen. Niemand heeft ooit bewust besloten om bouwen ingewikkeld te maken – iedereen heeft er op zijn eigen eilandje simpelweg iets verstandigs aan toegevoegd.
Neem natuurinclusief bouwen. Prima dat er nestvoorzieningen voor vogels in de gevel moeten. Maar tegelijkertijd stelt de bouwtechniek allerlei strenge eisen aan diezelfde gevel. Uiteindelijk lukt het, maar dan komt de specht langs en die besluit een gat in een gevelplank te boren.
Een andere realiteit: banken eisen op dag één volledige zekerheid, terwijl de markt en de prijzen continu bewegen. Omdat prefab vloeren een levertijd van twintig weken hebben, moeten wij mensen al vragen waar de lampen en de keuken komen. Op een moment dat de kavel soms nog moet worden ingemeten.
Tijd is de meest onderschatte kostenpost geworden. Als een proces maanden stilstaat voor rapporten of losse goedkeuringen, loopt de spanning op. En de enige die de échte rekening betaalt van al die vertraging, is de consument.
Geen klachten is iets anders dan een goede ervaring
Als we bouwen voor mensen leuk en behapbaar willen houden, moeten we onder ogen zien dat de wereld veranderd is. Bouwen is geen technisch kunstje meer waarbij partijen hun eigen straatje schoonvegen en risico’s over de schutting gooien. Het is een intensieve samenwerkingsdienst.
Ik wil niet dat mensen achteraf zeggen: ‘Het huis is mooi geworden, maar het proces wil ik nooit meer meemaken.’ Geen klachten hebben is namelijk iets heel anders dan een écht goede ervaring.
‘Bouwen is geen technisch kunstje meer waarbij partijen hun eigen straatje schoonvegen en risico’s over de schutting gooien. Het is een intensieve samenwerkingsdienst.’
Vanaf dag 1 samen aan tafel
De ouderwetse reflex is om eerst een architect te laten tekenen, dan een heel vergunningstraject te doorlopen, en pas aan het einde een aannemer te zoeken voor een prijs. Maar dan is de spanning al opgelopen en de speelruimte weg. Als een installateur pas zes maanden later aanschuift en zegt dat een installatie een halfjaar levertijd heeft, staat iedereen weer stil.
De oplossing is even eenvoudig als doeltreffend: zoek elkaar zo vroeg mogelijk op.
Haal de aannemer niet pas binnen als de stempels al op papier staan, maar vorm vanaf dag één een bouwteam. Zet toekomstige bewoners, architect, aannemer en de belangrijkste ketenpartners direct samen aan tafel. Het voorkomt dat we verzanden in stapels overbodige rapporten en wachttijden. Aan die tafel brengen we wensen, budget en technische werkelijkheid direct met elkaar in balans.
Ja, de bouw is veel en soms ingewikkeld geworden. Maar als we de menselijke maat centraal stellen, elkaar niet loslaten en vanaf dag één als één team aan tafel zitten, komen we er altijd uit. Dan wordt het bouwproces precies wat het hoort te zijn: een mooi avontuur naar een nieuw thuis.
‘De oplossing is even eenvoudig als doeltreffend: zoek elkaar zo vroeg mogelijk op.’